Bəzən müharibə insan üçün döyüş meydanında bitmir. Silah səsləri susur, döyüşlər arxada qalır, yaralar sağalmağa başlayır. Lakin müharibənin insan həyatında buraxdığı izlər illərlə davam edir. 2022-ci ilin sentyabrında Azərbaycan sərhədində baş verən silahlı toqquşmalar zamanı ağır yaralanan keçmiş gizir Əzizağa Qarayevin həyat hekayəsi də belə talelərdəndir.

Tərtər rayonunun Yuxarı Qaradağlı kəndindən olan Qarayev Əzizağa Sənan oğlu 2019-cu il oktyabrın 8-də hərbi xidmətə yollanıb. Həmin vaxt qarşıda onu hansı sınaqların gözlədiyini, həyatının bir gecədə necə dəyişəcəyini bilmirdi.

Hərbi xidmətə gedən yoldan kəşfiyyatçı fəaliyyətinə

Əzizağa Qarayev hərbi xidmətə Dövlət Sərhəd Xidmətinin sıralarında başlayıb. Müddətli həqiqi hərbi xidmətinin başa çatmasına az qalmış hərbçi kimi fəaliyyətini davam etdirmək qərarına gəlib. Gizir kimi xidmət etmək üçün müraciət edib və müvafiq seçim mərhələlərindən keçərək bu hüququ qazanıb.

Daha sonra Dövlət Sərhəd Xidmətinin Çevik Hərəkət Qüvvələrində gizir kimi xidmətə başlayıb. Kəşfiyyatçı vəzifəsində xidmət edən Əzizağa Qarayev üzərinə düşən hərbi tapşırıqları yerinə yetirib.

Lakin onun həyatını dəyişən hadisə 2022-ci ilin sentyabrında baş verib.

Həyatını dəyişən sentyabr gecəsi

2022-ci il sentyabrın 12-dən 13-nə keçən gecə Zəngilan rayonu istiqamətində dövlət sərhədində silahlı toqquşmalar baş verib. Azərbaycan hərbçiləri qarşı tərəfin təxribatlarının qarşısının alınması məqsədilə döyüş tapşırıqlarını yerinə yetiriblər.

Əzizağa Qarayev də həmin hərbçilər arasında olub.

Döyüş zamanı o, ağır güllə və qəlpə yaraları alıb. Aldığı xəsarətlər onun həyatını kökündən dəyişib. Ərazinin mürəkkəb relyefi səbəbindən yaralı hərbçinin dərhal təxliyə edilməsi mümkün olmayıb və o, uzun müddət kömək gözləməli olub.

Ağır yaralanmasına, bədənində güllə və qəlpə yaralarının olmasına baxmayaraq, Əzizağa Qarayev təslim olmayıb. O, bütün gücünü toplayaraq öz ayaqları ilə təxliyə zonasına çatmağı bacarıb.

Bu, onun həyat uğrunda apardığı ən ağır mübarizələrdən biri olub. Döyüş meydanında göstərdiyi iradə və dözüm onun sağ qalmaq əzmini bir daha ortaya qoyub.

Bir xəstəxanadan digərinə uzanan mübarizə

Təxliyə məntəqəsinə çatdırıldıqdan sonra Əzizağa Qarayev Füzuli Rayon Mərkəzi Xəstəxanasına aparılıb. Burada ilkin tibbi yardım göstərildikdən sonra müalicəsinin davam etdirilməsi üçün Dövlət Sərhəd Xidmətinin hospitalına köçürülüb.

Lakin onun sağlamlıq vəziyyətində yaranan problemlər bununla bitməyib.

Əzizağa Qarayevin bildirdiyinə görə, hospitalda müalicə aldığı müddətdə, üç gün sonra sol qolunun damarlarında ciddi ağırlaşma yaranıb. Vəziyyəti pisləşdiyindən o, təcili olaraq Topçubaşov adına xəstəxanaya aparılıb və yenidən əməliyyat olunub.

Beləliklə, döyüş meydanında başlayan həyat mübarizəsi xəstəxana palatalarında da davam edib. Bir neçə tibb müəssisəsində müalicə və əməliyyat keçirməsinə baxmayaraq, aldığı xəsarətlərin fəsadları sonradan da onun həyatına təsir göstərib.

Hərbi xidmət başa çatdı, yaraların fəsadları isə qaldı

Aldığı ağır xəsarətlərdən sonra Əzizağa Qarayev hərbi xidmətdən uzaqlaşdırılaraq ehtiyata buraxılıb. Bir vaxtlar Dövlət Sərhəd Xidmətinin Çevik Hərəkət Qüvvələrində kəşfiyyatçı kimi xidmət edən keçmiş gizir bu gün sağlamlığında qalan problemlərlə mübarizə aparır.

Onun sözlərinə görə, sol qolunda hissiyyat yoxdur, iki barmağı isə normal fəaliyyət göstərmir. Bu problemlər gündəlik həyatında ciddi çətinliklər yaradır.

Əzizağa Qarayevin sözlərinə görə, aldığı ağır xəsarətlərə və sağlamlığında qalan problemlərə baxmayaraq, ona əlillik dərəcəsi təyin edilməyib.

Hazırda işsiz olan keçmiş hərbçi ailəsi ilə birlikdə həyatını davam etdirməyə çalışır. Ailəli və bir övlad atası olan Əzizağa Qarayev üçün sağlamlığında yaranan məhdudiyyətlər təkcə fiziki çətinliklər deyil, həm də gündəlik yaşayış və ailəsinin təminatı baxımından əlavə problemlər deməkdir.

Qazinin taleyi diqqət və araşdırma tələb edir

Əzizağa Qarayevin həyat hekayəsi yalnız döyüş zamanı göstərilən cəsarətdən ibarət deyil. Bu hekayə həm də ağır yaralanmadan sonra insanın qarşılaşdığı uzunmüddətli sağlamlıq problemlərini, müalicə prosesini və mülki həyata uyğunlaşmaq çətinliklərini əks etdirir.

Dövlət sərhədinin müdafiəsi zamanı ağır yaralanan, bir neçə tibb müəssisəsində müalicə və əməliyyat keçirən keçmiş hərbçinin bu gün işsiz olması və əlillik dərəcəsi almadığını bildirməsi məsələyə diqqətin artırılmasını zəruri edir.

Təbii ki, əlillik dərəcəsinin təyin olunması tibbi müayinələrin, müvafiq sənədlərin və qanunvericiliklə müəyyən edilmiş meyarların əsasında həyata keçirilir. Bununla belə, Əzizağa Qarayevin səhhətində qaldığını bildirdiyi problemlərin və hərbi xidmət zamanı aldığı xəsarətlərin tibbi-sosial qiymətləndirilməsinin yenidən araşdırılması məsələsi diqqətə layiqdir.

Əsas məqsəd onun vəziyyətinə aidiyyəti qurumlar tərəfindən aydınlıq gətirilməsi, mövcud tibbi sənədlərin və sağlamlıq vəziyyətinin qanunvericiliyə uyğun şəkildə qiymətləndirilməsi olmalıdır.

Əzizağa Qarayevin hərbi xidməti başa çatsa da, 2022-ci ilin sentyabrında aldığı yaraların təsirləri hələ də davam edir. Onun hekayəsi bir daha göstərir ki, döyüş meydanında başa çatan xidmət insanın sağlamlığı və gələcəyi ilə bağlı bütün çətinliklərin də sona çatması demək deyil.

Əsas sual isə açıq qalır: Dövlət sərhədinin müdafiəsi zamanı ağır yaralandığını və sağlamlığında qalıcı problemlərin olduğunu bildirən keçmiş hərbçi Əzizağa Qarayevin tibbi-sosial vəziyyətinə yenidən baxılacaqmı?